Logo noordoosttwente.nl


Foto: Picasa

Ons Oldenzaal: wanneer werd de basiliek gebouwd?

De nieuwste editie van het magazine Ons Oldenzaal is vanaf nu te koop. Daarin vinden we onder meer een artikel over een geheimzinnige steen die in de Plechelmuskerk is gemetseld. Rijn van Welij schreef het artikel en maakte er een aankondiging van voor dé Weekkrant. Want komen we er nu eindelijk achter wanneer gestart is met de bouw van de Plechelmus?

Oldenzaal - De Helmichsbrand van 1492 zorgt ervoor dat niet alleen een groot deel van Oldenzaal met z'n vele houten huizen in vlammen opging en de Plechelmuskerk met toren zwaar beschadigd werd ('het lood droop van de daken'), maar ook dat het oude stadsarchief van Oldenzaal compleet verbrandde.

Door deze verschrikkelijke ramp is over het middeleeuwse Oldenzaal in oude documenten niets meer te vinden over bijvoorbeeld de exacte datering van onze stadsrechten en wanneer met de bouw van de romaanse Plechelmuskerk is begonnen.

Over dat laatste heb ik in oude brieven en boeken wetenswaardige gegevens aangetroffen die ik de lezer niet wil onthouden. Begon de bouw nu in 1043 of rond 1140? Welk jaartal staat er op de nu bijna onleesbare 'eerste steen', die we nu nog steeds vinden aan de rechterkant van de zuidelijke ingang van de kerk?
De aanleiding voor mijn 'duik in het verleden' naar de ouderdom van deze kerk vormt het handgeschreven restauratievoorstel uit 1891 van Ir. Joseph Cuypers, dat me aangereikt werd uit het kerkarchief.

In het restauratievoorstel van Cuypers lezen we:

'De Kerk van den Heiligen Plechelmus heeft in haar grondplan overeenkomst met de St. Maria's kerk, die in 1813 te Utrecht werd afgebroken. Haar ontstaan hebben wij met alle waarschijnlijkheid te danken aan den ondernemenden geest van Bisschop Bernulphus van Utrecht, die een ander bestaand bedehuis in de XIe eeuw (1043) door eene ruime basilica met kruisarmen en halfcirkelvormige koorafsluiting, en tevens halfcirkelvormige kapellen boven de kruisarmen verving. Daarbij benutte hij wellicht in de noordmuur een deel der oude kerk. In de XIIe eeuw werd een zeer breede toren aangelegd, en in de navolgende eeuw verder uitgebouwd.'

Hoe komt de geleerde Joseph Cuypers, zoon van de nog beroemdere Pierre Cuypers (ontwerper van onder meer het Rijksmuseum en van meer dan zeventig neogotische kerken), aan dat exacte jaartal 1043 als begin van de bouw van de romaanse kerk? Die vraag maakt me nieuwsgierig. 'Volg het spoor terug' is dan altijd het beste devies.

En dat deed Rijn van Welij in het nieuwste nummer van Ons Oldenzaal.

Ons Oldenzaal te koop

Hoe Rijn van Welij dit raadsel oplost kunt u lezen in de nieuwste 'Ons Oldenzaal'. Daar staan verder nog leuke artikelen in over de familie Stork en de Marsenkoning Johan Wichers. Het tijdschrift is nu verkrijgbaar bij boekhandel Heinink, Primera, Vako, kiosk Ome Toon en de Unicefwinkel.


reageer als eerste
Meer berichten




Shopbox